Mirjam Bikker: gekozen om te dienen

Sommige politici vallen op doordat zij het hardst spreken. Andere politici vallen op doordat zij op het juiste moment een voorstel doen dat precies raakt aan wat er in onze democratie ontbreekt.

Mirjam Bikker behoort wat ons betreft tot die tweede groep.

Met haar initiatiefnota ‘Gekozen om te dienen – vier voorstellen ter versterking van het vertrouwen in en de verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer’ stelt zij een fundamentele vraag:

Is politiek er vooral om verkiezingen te winnen, macht te verzamelen en tegenstanders te verslaan? Of is een politicus in de eerste plaats gekozen om verantwoordelijkheid te dragen en het algemeen belang te dienen?

Voor Tussen Links en Rechts is het antwoord duidelijk.

Daarom kiezen wij Mirjam Bikker als onze politieke winnaar van augustus 2026.

En dat is bijzonder: het is inmiddels de tweede keer dat wij haar tot politieke winnaar uitroepen.

Niet omdat wij de ChristenUnie steunen. Tussen Links en Rechts steunt geen enkele politieke partij. Wij steunen burgers. Wij beoordelen politici daarom niet uitsluitend op hun politieke kleur, maar vooral op wat zij daadwerkelijk doen.

Wanneer iemand opnieuw iets waardevols doet, verdient diegene ook opnieuw onze erkenning.

Het vertrouwen in de politiek staat onder druk

Veel Nederlanders hebben steeds minder vertrouwen in de landelijke politiek. Dat wantrouwen komt niet uit het niets.

Mensen zien kabinetten vallen, verkiezingen die elkaar snel opvolgen, langdurige formaties en politici die voortdurend lijken te denken aan de volgende peiling of verkiezingscampagne. Tegelijkertijd blijven grote problemen rond wonen, bestaanszekerheid, zorg, landbouw en migratie jarenlang liggen.

Burgers horen veel woorden, maar zien te weinig oplossingen.

Mirjam Bikker benoemt in haar initiatiefnota dat het politieke debat te vaak draait om personen, onderlinge verhoudingen, partijbelang en tijdelijke politieke winst. Daardoor raakt het werkelijke doel van de politiek uit beeld: verantwoordelijkheid nemen voor het land en voor de mensen die er wonen.

Dat is een belangrijke constatering.

Het vertrouwen van burgers kan niet worden hersteld met een nieuwe campagne, een mooie leus of een slimme mediastrategie. Vertrouwen keert pas terug wanneer mensen merken dat politici betrouwbaar handelen, verantwoordelijkheid nemen en werkelijk proberen problemen op te lossen.

Vier concrete voorstellen

Bikker blijft niet steken in kritiek. Zij doet vier concrete voorstellen om de verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer en de bestuurbaarheid van Nederland te versterken.

1. In beginsel eens per vier jaar verkiezingen

Na de val van een kabinet volgen in Nederland vrijwel automatisch nieuwe Tweede Kamerverkiezingen. Volgens Bikker hoeft dat niet altijd zo te zijn.

Een kabinet kan vallen, maar daarmee verdwijnt niet automatisch het mandaat dat de kiezer voor vier jaar aan de Tweede Kamer heeft gegeven. Zij stelt daarom voor om een vaste zittingstermijn van vier jaar voor Kamerleden veel meer als uitgangspunt te nemen.

Wanneer een kabinet tussentijds valt, zou de Tweede Kamer eerst moeten onderzoeken of binnen de bestaande verhoudingen een nieuw kabinet kan worden gevormd. Pas wanneer dat werkelijk onmogelijk blijkt, komen nieuwe verkiezingen in beeld.

Daarmee wil zij voorkomen dat een kabinetsval wordt gebruikt voor partijpolitiek voordeel en dat Nederland telkens opnieuw maandenlang wordt bestuurd door een demissionair kabinet.

Het voorstel kan natuurlijk aanleiding geven tot discussie. Nieuwe verkiezingen blijven immers een belangrijk democratisch middel. Maar Bikker stelt terecht de vraag of verkiezingen het automatische antwoord moeten zijn op iedere kabinetscrisis.

2. Een zorgvuldigere en waardigere kabinetsformatie

De vorming van een kabinet is de afgelopen jaren steeds meer onderdeel geworden van het dagelijkse politieke gevecht. Iedere stap wordt gevolgd door camera’s, commentatoren en peilingen. Strategische uitspraken en onderlinge verwijten kunnen daardoor belangrijker worden dan het rustig zoeken naar een werkbare samenwerking.

Bikker wil daarom een zorgvuldiger en waardiger formatieproces, waarin de Koning opnieuw een rol krijgt.

Het doel daarvan is niet om politieke beslissingen aan de kiezer of de Tweede Kamer te onttrekken. Het doel is juist om meer rust, afstand en zorgvuldigheid in het proces te brengen.

Een kabinetsformatie moet geen verlengstuk van de verkiezingscampagne zijn. Het moet een serieus proces zijn waarin partijen verantwoordelijkheid nemen voor een bestuurbaar land.

3. Een eerlijkere verdeling van restzetels

Bij verkiezingen worden niet alle zetels direct verdeeld. Er blijven restzetels over. De huidige rekenmethode kan daarbij gunstiger uitpakken voor grotere partijen.

Bikker stelt voor om te onderzoeken hoe deze restzetels eerlijker kunnen worden verdeeld.

Dat klinkt misschien als een technisch onderwerp, maar het raakt aan iets fundamenteels: iedere kiezer moet erop kunnen vertrouwen dat zijn of haar stem zo eerlijk mogelijk wordt vertaald naar vertegenwoordiging in de Tweede Kamer.

Een democratie bestaat niet alleen uit verkiezingen. Ook de manier waarop stemmen uiteindelijk in zetels worden omgezet, moet begrijpelijk en rechtvaardig zijn.

4. Lijstverbindingen opnieuw mogelijk maken

Bikker wil het opnieuw mogelijk maken dat partijen vóór de verkiezingen een lijstverbinding aangaan.

Daarmee kunnen partijen die inhoudelijk op bepaalde punten verwant zijn, vooraf laten zien dat zij willen samenwerken. Kiezers weten dan beter waar hun stem terecht kan komen en welke partijen bereid zijn om gezamenlijk verantwoordelijkheid te dragen.

Dit voorstel beloont niet alleen verschil, maar ook samenwerking.

Partijen hoeven hun eigen identiteit niet op te geven. Zij kunnen vanuit hun eigen overtuiging meedoen en tegelijkertijd duidelijk maken waar samenwerking mogelijk is.

Dat past bij Nederland: een land waarin vrijwel nooit één politieke stroming alleen de meerderheid heeft en waarin samenwerking daarom geen teken van zwakte is, maar een democratische noodzaak.

Niet iedereen hoeft het met ieder voorstel eens te zijn

Wij roepen Mirjam Bikker niet uit tot politieke winnaar omdat wij vinden dat al haar vier voorstellen zonder discussie moeten worden ingevoerd.

Over een vaste zittingstermijn, de rol van de Koning tijdens de formatie, de verdeling van restzetels en lijstverbindingen kunnen mensen vanuit verschillende overtuigingen anders denken.

Dat is niet erg. Dat is juist politiek.

De waarde van haar initiatiefnota ligt ook in het feit dat zij een noodzakelijk gesprek opent over de manier waarop onze democratie functioneert.

Zij zegt niet alleen dat het vertrouwen van burgers moet worden hersteld. Zij doet concrete voorstellen en nodigt andere Kamerleden uit om daarover mee te denken.

Daarmee kiest zij voor opbouw in plaats van alleen kritiek.

Een voorstel waarin verschillende politieke stromingen elkaar kunnen vinden

Wat dit initiatief voor Tussen Links en Rechts bijzonder maakt, is dat verschillende politieke stromingen er vanuit hun eigen waarden iets belangrijks in kunnen herkennen.

Links kan zich vinden in een eerlijkere vertegenwoordiging van kiezers en een politiek die minder wordt bepaald door macht, geld en partijstrategieën.

Rechts kan waardering hebben voor bestuurlijke stabiliteit, verantwoordelijkheid, continuïteit en een overheid die niet voortdurend door nieuwe verkiezingen en langdurige formaties wordt stilgelegd.

Het midden herkent het belang van samenwerking, betrouwbare instituties, zorgvuldig bestuur en het zoeken naar werkbare meerderheden.

Progressieven kunnen de voorstellen zien als een uitnodiging om onze democratie te vernieuwen en beter aan te laten sluiten bij de verwachtingen van burgers.

Niet iedereen zal bij ieder voorstel tot dezelfde conclusie komen. Maar de uitgangspunten – verantwoordelijkheid, betrouwbaarheid, samenwerking en het algemeen belang – kunnen mensen uit alle politieke richtingen aanspreken.

Dat is precies wat wij bij Tussen Links en Rechts zoeken.

Niet doen alsof politieke verschillen niet bestaan, maar onderzoeken waar verschillende overtuigingen elkaar kunnen versterken.

Voor de tweede keer onze politieke winnaar

Eerder kozen wij Mirjam Bikker al tot politieke winnaar vanwege haar inzet voor kwetsbare gezinnen die geen kraamzorg ontvangen.

Haar motie om te onderzoeken welke gezinnen geen kraamzorg krijgen, welke drempels daarbij een rol spelen en hoe die kunnen worden weggenomen, kreeg steun van de voltallige Tweede Kamer.

Alle 150 zetels steunden haar voorstel.

Daarmee liet zij zien dat een concreet en menselijk onderwerp een verdeelde Kamer toch kan verenigen.

Nu laat zij opnieuw zien dat politiek meer kan zijn dan profilering en strijd om aandacht. Deze keer richt zij zich niet op één afzonderlijk maatschappelijk probleem, maar op het functioneren van onze democratie zelf.

Dat maakt haar tweede verkiezing tot politieke winnaar niet minder bijzonder, maar juist extra betekenisvol.

Een eerste goede prestatie kan een momentopname zijn. Wanneer iemand opnieuw laat zien dat verbinding, verantwoordelijkheid en het algemeen belang centraal staan, begint daarin een herkenbare politieke houding zichtbaar te worden.

Politiek draait niet alleen om winnen

De titel van Bikkers initiatiefnota is goed gekozen: ‘Gekozen om te dienen’.

Politici worden natuurlijk gekozen. Verkiezingen kennen winnaars en verliezers. Partijen willen groeien en hun idealen verwezenlijken. Dat hoort bij een levende democratie.

Maar na de verkiezingen begint de werkelijke opdracht.

Dan moeten politici samenwerken met mensen die anders denken. Dan moeten zij verantwoordelijkheid nemen voor besluiten die niet altijd populair zijn. Dan moeten zij laten zien dat het belang van Nederland uiteindelijk zwaarder weegt dan het tijdelijke voordeel van hun eigen partij.

Politiek gaat niet alleen over het winnen van verkiezingen.

Politiek gaat over wat je vervolgens met het vertrouwen van de kiezer doet.

Waarom Mirjam Bikker onze politieke winnaar van augustus is

Mirjam Bikker verdient onze waardering omdat zij niet alleen benoemt wat er verkeerd gaat, maar ook voorstellen doet om onze democratie sterker, stabieler en betrouwbaarder te maken.

Zij vraagt aandacht voor een politieke cultuur waarin verantwoordelijkheid belangrijker wordt dan ophef, samenwerking belangrijker dan voortdurend campagne voeren en het algemeen belang belangrijker dan kortetermijnwinst.

Daarom kiezen wij haar voor de tweede keer als politieke winnaar.

Niet vanwege haar partij.

Niet omdat wij het automatisch met ieder voorstel eens zijn.

Maar omdat zij opnieuw laat zien welk politiek gedrag wij vaker willen zien: problemen benoemen, concrete oplossingen aandragen, samenwerking zoeken en verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van ons land.

Mirjam Bikker is voor Tussen Links en Rechts de politieke winnaar van augustus 2026.

Zij verdient opnieuw onze dank – en natuurlijk opnieuw onze winnaarstaart.