– 1,85% in Finland, 1,98% in Portugal, vrije handel ook voor Nederlandse burgers”

Deel A -> pleidooi
Deel 2 -> oplossing & aanpak

📅 Datum: 08-09-2025
🌐 Website: www.tussenlinksenrechts.nl
✉️ Contact: info@tussenlinksenrechts.nl
ℹ️ Bronnennotitie: Alle inhoud is opgezocht o.a. via ChatGPT en betrokken burgers

Van Links tot Rechts zet zich hiervoor in omdat:

1. polarisatie ons land uit elkaar trekt en Nederland kapot dreigt te maken;
2. er zijn honderden maatschappelijke problemen en uitdagingen waardoor het land voortdurend onder druk staat;
3. een Regering van Nationale Eenheid de kans biedt om alle partijen gezien en gehoord te laten worden;
4. wanneer partijen elkaar iets gunnen, er genoeg ruimte is om in de komende vier jaar honderden problemen aan te pakken – in plaats van slechts een handvol – en dat zonder vijandige sfeer

Titel:
Einde renteaftrek, begin van eerlijke keuze: hoe buitenlandse banken onze woonlasten kunnen verlagen !

Inleiding De Nederlandse huizenmarkt staat onder druk. Starters komen nauwelijks aan bod, middeninkomens bezwijken onder de lasten en de hypotheekrenteaftrek — ooit bedoeld als steun — wordt stapsgewijs afgebouwd. Tegelijkertijd blijven de rentes bij Nederlandse banken opvallend hoog. In Finland betaal je voor een 10-jaars hypotheek slechts 1,85%, in Portugal 1,98%, en ook Duitsland en België blijven onder het Nederlandse niveau. Maar voor een Nederlandse burger is het praktisch onmogelijk om van deze voordelige rentes gebruik te maken. Waarom? Omdat de hypotheekmarkt op slot zit voor buitenlandse aanbieders. In dit stuk pleiten we voor een fundamentele hervorming: als de renteaftrek verdwijnt, moet daar een eerlijk speelveld voor terugkomen — inclusief toegang tot buitenlandse banken.

1. De scheefgroei op de Nederlandse hypotheekmarkt De drie grote Nederlandse banken — ING, Rabobank en ABN AMRO — domineren het hypotheeklandschap. Door hun machtspositie kunnen ze rentes vragen die soms 0,5 tot 1 procentpunt hoger liggen dan bij vergelijkbare banken elders in Europa. Die hogere rente betekent duizenden euro’s extra per jaar voor huishoudens. Tegelijkertijd wordt de renteaftrek stapsgewijs afgebouwd, wat de maandlasten verder verhoogt. Deze combinatie van factoren zorgt voor een cumulatief probleem: wonen wordt structureel onbetaalbaar voor steeds grotere groepen Nederlanders.

Voor veel jonge mensen is een koophuis inmiddels een onbereikbare droom. Zij zijn aangewezen op een krappe huurmarkt, waar de prijzen eveneens stijgen. De combinatie van hoge huizenprijzen, beperkte hypotheekruimte en het verdwijnen van fiscale voordelen zorgt voor een sluipende wooncrisis. De hypotheekmarkt zoals die nu bestaat, werkt vooral voor banken — niet voor burgers.

2. Waarom buitenlandse banken uitgesloten blijven Het vrij verkeer van kapitaal is een grondrecht binnen de EU. Toch merken consumenten daar in de praktijk weinig van. Buitenlandse banken stuiten in Nederland op hoge drempels: complexe regelgeving, beperkte toegang tot het Kadaster, en een toezichtsstructuur die is ingericht op nationale spelers. Banken uit Finland, Portugal of Duitsland zouden in theorie hypotheken kunnen aanbieden aan Nederlanders, maar in de praktijk loont het nauwelijks om die markt te betreden. Ondertussen blijven de voordelen van Europese integratie vooral bij bedrijven liggen, terwijl burgers worden buitengesloten.

Daar komt bij dat fiscale regelingen zoals hypotheekrenteaftrek (en de voorwaarden daarvan) niet automatisch toepasbaar zijn op buitenlandse leningen. Banken moeten zich ook houden aan de regels van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB). Die instellingen hebben de taak consumenten te beschermen, maar fungeren soms als poortwachter die innovatie en concurrentie belemmert.

3. De politieke blokkade: wie heeft er belang bij de status quo? Gevestigde Nederlandse banken hebben alle belang bij een gesloten markt. Concurrentie van buitenaf zou hun marges onder druk zetten. Niet verwonderlijk dus dat er jarenlang gelobbyd is tegen de versoepeling van hypotheekregels. Via invloed op toezichthouders als de AFM en DNB, en via overlegtafels in Den Haag, is er actief gestuurd op behoud van de huidige situatie. Daarbij wordt vaak verwezen naar “risicobeheersing”, terwijl het echte risico juist zit in het gebrek aan betaalbare woonopties voor burgers.

In 2022 werd een motie van de VVD aangenomen waarin de regering werd verzocht te pleiten voor meer harmonisatie van Europese financiële regelgeving — met als doel grensoverschrijdend bankieren te vergemakkelijken. D66 en Volt steunden soortgelijke moties. Toch blijft daadwerkelijke hervorming uit. Dat komt mede door de invloed van de bancaire lobby. Grote banken hebben belang bij exclusieve toegang tot de hypotheekmarkt en investeren in juridische en politieke middelen om die positie te behouden.

4. Buitenlandse voorbeelden: het kán anders Luxemburg Luxemburg heeft een open hypotheekmarkt die zich richt op internationale klanten. Banken bieden er meertalige dienstverlening, digitale aanvraagprocedures en hypotheken in verschillende valuta. Buitenlandse kopers, ook uit Nederland, kunnen hier relatief eenvoudig een lening afsluiten. De samenwerking tussen de toezichthouder CSSF en Europese richtlijnen maakt het voor buitenlandse banken aantrekkelijk om actief te blijven.

Finland Met een rente van gemiddeld 1,85% voor 10 jaar vast is Finland een koploper in lage woonlasten. De markt is stabiel, transparant en toegankelijk. Buitenlanders kunnen, mits aan enkele voorwaarden voldaan wordt, gewoon meedoen. Banken als Nordea en OP Group bieden digitale hypotheekproducten aan met heldere voorwaarden.

Portugal & Italië In beide landen ligt de rente voor 10 jaar vast rond de 1,98% — aanzienlijk lager dan in Nederland. Expats en buitenlandse investeerders maken hier al gebruik van deze tarieven. Banken als Banco BPI en Intesa Sanpaolo bieden leningen aan met flexibele voorwaarden, mede mogelijk gemaakt door duidelijke EU-regelgeving.

Spanje In 2018 paste Spanje zijn wetgeving aan om hypotheken voor niet-residenten eenvoudiger te maken. Sindsdien zijn duizenden Europese burgers erin geslaagd een woning in Spanje te kopen met financiering van een lokale bank. Dit laat zien dat politieke wil essentieel is voor verandering.

Duitsland & België De Duitse hypotheekmarkt is competitief en transparant. De aanwezigheid van de Sparkassen, lokale spaarbanken, drukt de rente. Belgische banken zoals Belfius staan hypotheken toe voor Nederlanders die dicht bij de grens wonen. Waarom dan geen toegang voor de rest?

5. Wat staat er op het spel? De gevolgen van niets doen zijn groot. Een gemiddeld huishouden betaalt nu bij een hypotheek van 300.000 euro en 3,7% rente ongeveer 925 euro rente per maand. In Finland zou dat bij 1,85% nog geen 470 euro zijn. Dat is meer dan 5.000 euro verschil per jaar. Als we de markt niet openstellen, betalen miljoenen Nederlanders structureel te veel — en bouwen ze minder vermogen op. Dat vergroot de afhankelijkheid van toeslagen, vertraagt doorstroming op de woningmarkt, en ondermijnt het vertrouwen in het systeem.

De maatschappelijke kosten lopen op: stress, uitgestelde gezinsvorming, minder economische mobiliteit en een toename van schuldenproblematiek. Dit heeft ook impact op de zorgkosten en op de effectiviteit van sociale zekerheid. Zonder structurele hervorming blijven we dweilen met de kraan open.

6. Een concreet beleidsvoorstel We stellen voor om de afbouw van de hypotheekrenteaftrek te koppelen aan een gefaseerde openstelling van de hypotheekmarkt (2026–2028). In deze periode:

• Wordt wetgeving aangepast om Europese banken toegang te geven tot de Nederlandse markt.
• Komt er een Nationaal HypotheekVergelijkingsplatform dat transparantie brengt.
• Wordt een Innovatiefonds opgericht voor alternatieve hypotheekvormen (huurkoop, coöperatief, digitaal).
• Wordt streng toezicht gehouden op nieuwe aanbieders via de AFM en DNB.

De maatregel wordt gefaseerd ingevoerd, met jaarlijkse rapportages over effect, draagvlak en stabiliteit. Pilotprojecten in grensregio’s kunnen als testcase dienen. Zo ontstaat bewijs voor wat werkt — én voor wat politiek haalbaar is.

7. Politieke winsten: links én rechts kunnen scoren Links kan deze hervorming verkopen als maatregel tegen ongelijkheid: lagere woonlasten, meer kans voor starters, en minder afhankelijkheid van toeslagen. Rechts ziet hierin juist marktwerking in actie: minder staatssteun, meer keuzevrijheid en efficiëntere prijsvorming. Voor het politieke midden biedt het aansluiting bij Europese samenwerking en digitalisering. Het is zeldzaam dat een maatregel zoveel kanten tegelijk kan bedienen.

Voor de BBB en NSC zijn er ook kansen: middeninkomens en gezinnen in de regio profiteren direct van lagere lasten. Het maakt woningen weer bereikbaar buiten de Randstad. Volt en D66 kunnen het presenteren als Europees succes. VVD als marktoplossing in plaats van subsidies. GroenLinks en PvdA kunnen het koppelen aan sociale rechtvaardigheid. Iedereen kan eraan winnen — als de politiek het durft te doen.

8. Maatschappelijke rechtvaardigheid Waarom mogen bedrijven internationaal kapitaal ophalen, maar burgers niet? Waarom kunnen bedrijven vrij lenen bij buitenlandse banken, maar burgers worden opgesloten in een oligopolie van drie grootbanken? Het huidige systeem is niet alleen inefficiënt, het is ook onrechtvaardig. Burgers verdienen dezelfde toegang tot lage rentes als bedrijven. Zeker nu de fiscale voordelen worden afgebouwd.

De afbouw van de renteaftrek zonder alternatieve verlichting voor burgers is moreel onhoudbaar. Als de overheid zich terugtrekt, moet ze zorgen dat de markt eerlijk wordt. Anders verliezen burgers vertrouwen in beleid, politiek en financiële instituties. Rechtvaardigheid betekent ook: gelijke toegang tot Europese voordelen voor iedereen — niet alleen voor de grootbedrijven.

9. Campagne, draagvlak en implementatie Een publieke campagne onder de slogan “Waarom 3,7% betalen, als het ook voor 1,85% kan?” kan burgers mobiliseren. Steun is er al van de Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis en diverse fintechs. Een tijdelijke werkgroep — met vertegenwoordigers van D66, VVD, Volt, NSC en PvdA/GL — kan in 2026 beleidsvoorstellen opleveren. Pilots in grensregio’s zoals Zuid-Limburg en Twente maken de weg vrij. Invoering kan gefaseerd, met jaarlijkse evaluatie en bijsturing.

Digitale tools zoals hypotheekvergelijkers, rekenmodules en informatieplatforms maken het voor burgers inzichtelijk. Daarbij is communicatie over risico’s (zoals valutarisico) essentieel. Maar zolang leningen in euro zijn, en aanbieders onder Europees toezicht vallen, is het risico vergelijkbaar met Nederlandse banken.

1. Conclusie: einde aftrek, begin van aanpak De afbouw van de renteaftrek hoeft geen nadeel te zijn. Het biedt juist een kans: om de hypotheekmarkt te moderniseren, betaalbaarheid terug te brengen en burgers eindelijk te laten profiteren van wat Europa te bieden heeft. Als we buitenlandse concurrentie toelaten, kunnen de woonlasten in Nederland structureel omlaag. Het is tijd voor eerlijke handel. Niet alleen voor bedrijven, maar ook voor burgers.

Want als bedrijven vrij mogen kiezen waar ze geld lenen, waarom jij dan niet?

“Einde renteaftrek naar aanpak: buitenlandse banken toelaten

– 1,85% in Finland, 1,98% in Portugal, vrije handel ook voor Nederlandse burgers”

Deel 2 -> oplossing & aanpak

📅 Datum: 08-09-2025
🌐 Website: www.tussenlinksenrechts.nl ✉️ Contact: info@tussenlinksenrechts.nl
ℹ️ Bronnennotitie: Alle inhoud is opgezocht o.a. via ChatGPT en betrokken burgers

Van Links tot Rechts zet zich hiervoor in omdat:

1. polarisatie ons land uit elkaar trekt en Nederland kapot dreigt te maken;
2. er zijn honderden maatschappelijke problemen en uitdagingen waardoor het land voortdurend onder druk staat;
3. een Regering van Nationale Eenheid de kans biedt om alle partijen gezien en gehoord te laten worden;
4. wanneer partijen elkaar iets gunnen, er genoeg ruimte is om in de komende vier jaar honderden problemen aan te pakken – in plaats van slechts een handvol – en dat zonder vijandige sfeer

2. Presentatie “Einde renteaftrek naar aanpak: buitenlandse banken toelaten – 1,85% in Finland, 1,98% in Portugal, vrije handel ook voor Nederlandse burgers”

1. Intro & kernboodschap

Titel / slogan:
“Einde renteaftrek naar aanpak: buitenlandse banken toelaten – 1,85% in Finland, 1,98% in Portugal, vrije handel ook voor Nederlandse burgers”

Propositie in 1 zin (Specifiek):
Nu de hypotheekrenteaftrek verdwijnt, moet Nederland de hypotheekmarkt openstellen voor buitenlandse banken zodat Nederlandse huishoudens kunnen profiteren van Europese lage rentes (vanaf 1,85%) en hun woonlasten fors dalen.

Waarom nu (Acceptabel + urgentie):

• Hypotheekrenteaftrek wordt afgebouwd → woonlasten stijgen.
• Nederlandse rente (10 jaar vast) 3,5–3,7%, terwijl elders in de EU: Finland 1,85%, Portugal/Italië 1,98%, Duitsland 2,7–3%, Frankrijk 3,1%, België 3%.
• Bedrijven profiteren al van vrij kapitaalverkeer; burgers nog niet.
• Politiek momentum: afschaffing renteaftrek biedt kans op hervorming.

Kernpakket maatregelen:

• Openstelling hypotheekmarkt voor Europese banken (2026–2028).
• Afschaffing renteaftrek koppelen aan toegang tot goedkopere buitenlandse hypotheken.
• Nationaal HypotheekVergelijkingsplatform voor transparantie.
• Innovatiefonds voor alternatieve hypotheekvormen (coöperatief, digitaal).
• Strikt toezicht AFM/DNB op buitenlandse aanbieders.

Praktijkvoorbeeld:
In Finland zijn hypotheken rond 1,85%. Een Nederlandse starter met €300.000 hypotheek betaalt nu bij 3,7% ca. €925 rente p.m., terwijl dat in Finland bij 1,85% slechts €463 zou zijn: ruim €5.500 besparing per jaar.

2. De 7W’s (overzicht)

• Wie: Nederlandse huishoudens, starters, middeninkomens, banken, overheid, toezichthouders, Europese banken.
• Wat: Openstelling hypotheekmarkt + koppeling afbouw renteaftrek aan buitenlandse concurrentie.
• Waar: Nederlandse woningmarkt, gekoppeld aan Europese interne markt.
• Wanneer: Start 2026, volledig ingevoerd in 2028.
• Waarom: Voorkomen dat afbouw renteaftrek leidt tot hogere woonlasten; benutten lage EU-rentes.
• Welke: Wetgeving, EU-samenwerking, toezicht, communicatie.
• Hoeveel: €150–200 lagere maandlasten per huishouden; €2–3 mld structurele besparing.

SMART-check: Ja – concreet, meetbaar (rentepercentages & besparing), acceptabel (links en rechts), realistisch (werkt in EU), tijdgebonden (2026–2028).

3. Probleemdefinitie & politieke lens

Probleemomschrijving:
De afbouw van de renteaftrek verhoogt woonlasten, terwijl de Nederlandse hypotheekrente structureel hoger ligt dan in veel EU-landen. Zonder hervorming betalen huishoudens jaarlijks duizenden euro’s extra.

Links waardeert: betaalbaarheid, kansengelijkheid, minder ongelijkheid.
Rechts waardeert: marktwerking, lastenverlaging zonder subsidies, EU-vrije markt.

Strategische framing:
Als renteaftrek eindigt, moet er iets tegenover staan: lagere rentes via buitenlandse banken. Vrije handel is er voor bedrijven – nu ook voor burgers.

3a. Voordelen voor links én rechts:

• Links: lagere woonlasten, meer kans voor starters, minder toeslagen nodig.
• Rechts: meer concurrentie, lagere prijzen, minder overheidskosten.

3b. Maatschappelijke rechtvaardigheid:

• Starters en middeninkomens worden nu het hardst geraakt.
• Buitenlandse banken doorbreken de dominantie van grootbanken.
• Solidariteit: iedereen krijgt toegang tot Europese voordelen.

3c. Polarisatie verminderen:

• Gemeenschappelijk belang: lagere woonlasten voor iedereen.
• Vertrouwen tussen burgers en politiek versterken.
• Samenwerking partijen links én rechts mogelijk.

3d. Sociale zekerheid vergroten:

• Lagere lasten → meer buffers, minder armoede.
• Minder afhankelijkheid van toeslagen.
• Meer stabiliteit op de woningmarkt.

4. Buitenlandse voorbeelden

• Finland: 10-jaars rente 1,85%, stabiele markt.
• Portugal: 10-jaars rente 1,98%, toegankelijk voor buitenlanders.
• Italië: 10-jaars rente 1,98%, flexibele voorwaarden.
• Duitsland: 2,7–3%, sterke concurrentie door Sparkassen & internationale banken.
• België: rond 3%, ook voor Nederlandse grensbewoners.

SMART-check: Aantoont dat lagere rentes elders al realiteit zijn → oplossing is haalbaar.

5. Consequenties van niets doen

• Kosten: €150–200 hogere maandlast per huishouden; €2.000–3.000 per jaar extra t.o.v. EU-buren.
• Effect wonen: starters vallen buiten de markt; wachttijden sociale huur stijgen.
• Effect zorg/begroting: hogere stress, schuldenlast → meer beroep op toeslagen en zorgkosten. Raming: +€1–2 mld/jaar.

Visual: Staafdiagram rente NL (3,7%) vs Finland (1,85%), Portugal/Italië (1,98%), Duitsland (2,8%), België (3%).

6. Maatregel 1 (kernmaatregel)

Wat verandert er? Openstelling Nederlandse hypotheekmarkt voor Europese banken (2026–2028).
Motieven: compenseren afbouw renteaftrek, concurrentie, vrije handel.
Waarborgen: AFM/DNB toezicht, duidelijke consumenteninformatie.
Randvoorwaarden: gefaseerde invoering, wetgeving harmoniseren met EU.
Bezwaren & weerlegging:

• Risico buitenlandse banken → alleen gereguleerde EU-partijen toelaten.
• Nationale banken verliezen marktaandeel → concurrentie is juist goed voor consument & economie.

7. Maatregel 2–4 (aanvullend)

• M2: Koppeling afbouw renteaftrek aan opening markt (min. 2 nieuwe buitenlandse aanbieders per fase).
• M3: Nationaal HypotheekVergelijkingsplatform (transparantie).
• M4: Innovatiefonds (€200 mln, 2026–2030) voor coöperatieve en digitale hypotheken.

SMART-check: concreet, meetbaar, realistisch.
Weerlegging bezwaren: innovatie & toezicht zorgen voor stabiliteit.

8. Aanvullende instrumenten

• Fiscaal: overgangsregeling renteaftrek koppelen aan lagere rentes via buitenlandse aanbieders.
• Ruimtelijk: pilotprojecten in grensregio’s (Zuid-Limburg, Twente, Zeeland).
• Lokaal: gemeenten stimuleren coöperatieve woonprojecten.

Meetbaar: aantal nieuwe aanbieders, aantal goedkopere hypotheken, regionale spreiding.

9. Rekensom: impact

Scenario’s:

• Bij rente 1,5% → besparing €350 p.m. (€4.200 p.j.) → totaal €6 mld/jaar.
• Bij rente 3% → besparing €150 p.m. (€1.800 p.j.) → totaal €2,5 mld/jaar.
• Bij rente 5% (huidige NL niveau) → nul besparing, maar structureel hogere woonlasten.

Visual: Terugverdiencurve met scenario’s 1,5% – 5%.

Toelichting: Lagere rente vergroot koopkracht, reduceert toeslagenlast, versterkt bestaanszekerheid. Ook kleine daling levert al miljarden op.

10. Zorg & begroting: besparingen

• Mechanismen: lagere woonlasten → minder armoede → lagere zorgkosten (stress, schulden).
• Besparing: geschat €1–2 mld/jaar aan lagere zorg- en toeslaguitgaven.
• SMART: realistisch, gebaseerd op CPB- en SCP-modellen over woonlasten & welzijn.

11. Budgettair plaatje & dekking

Totale kosten: ca. €350 mln → besparingen €2–3 mld/jaar.

12. Standpunten & politieke verkoopbaarheid

• Expert: CPB en ACM benadrukken al jaren dat meer concurrentie rentes kan verlagen.
• Links: betaalbaarheid & eerlijk speelveld.
• Rechts: marktwerking & lastenverlichting zonder subsidies.
• Midden: draagvlak voor Europese samenwerking (D66, NSC, Volt).

Politieke winst:

• VVD: marktwerking, minder subsidies.
• D66/Volt: Europese integratie.
• PvdA/GL: betaalbaarheid & gelijkheid.
• BBB/NSC: voordeel voor middenklasse & regio.

13. Implementatie, risico’s & mitigaties

• Uitvoering: Ministerie van Financiën, AFM, DNB, Kadaster.
• Risico’s: valutarisico, instroom onbetrouwbare partijen.
• Mitigaties: alleen euro-hypotheken toelaten; strenge toetsing & toezicht.

14. Conclusie, tijdslijn & momentum

• Samenvatting: Einde renteaftrek moet gekoppeld worden aan openstelling hypotheekmarkt voor Europese banken → lagere woonlasten en meer keuze.
• Tijdpad: 2025 – wetsvoorstel; 2026 – start pilots; 2027 – uitbreiding; 2028 – volledige openstelling.
• Momentum: sluit aan bij afbouw renteaftrek en Europese Hypotheekrichtlijn (2023).

Visual: tijdlijn 2025–2028.

15. Bronnen

• ACM-rapport 2021, Consumentenbond 2020.
• CPB: doorrekeningen woonlasten & renteontwikkelingen.
• Europese hypotheekrente-data (ECB, nationale banken, Raisin 2025).
• Kamerstukken 2022/23 nr. 34 (VVD-motie harmonisatie financiële diensten).

16. Stakeholders & coalities

• Steunend: Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis, fintech-sector, EU-instellingen.
• Tegenstanders: Nederlandse grootbanken, mogelijk conservatieve toezichthouders.
• Politieke coalitie: D66, VVD, Volt, NSC; steun te vinden bij PvdA/GL voor betaalbaarheid.

17. Communicatiestrategie & framing

• Soundbites:
  • “Waarom 3,7% betalen in Nederland, als het in Finland 1,85% is?”
  • “Vrije handel is niet alleen voor bedrijven, maar ook voor burgers.”
  • “Lagere rente in Europa = lagere woonlasten hier.”
• Narratief links: eerlijkere verdeling, betaalbare woningen.
• Narratief rechts: concurrentie, lagere lasten, minder subsidies.
• Narratief midden: Europese samenwerking, modernisering financiële markten.

18. Regionale vertaling

• Provinciale focus: Grensregio’s (Limburg, Twente, Zeeland) als pilotgebieden voor buitenlandse hypotheken.
• Voorbeeld: samenwerking met Belgische en Duitse banken voor grenswoningen.

19. Publieke opinie & draagvlak

• Enquêtes: 70% van Nederlanders vindt wonen te duur (CBS 2024).
• Obstakels: onbekendheid met buitenlandse banken, angst voor risico’s.
• Campagnes: voorlichting via TV, social media, samenwerking met consumentenorganisaties.

20. Monitoring & succesindicatoren

• KPI’s: gemiddelde rente NL ≤ EU-gemiddelde in 2028; min. 5 buitenlandse aanbieders actief; besparing ≥ €2 mld/jaar.
• Rapportage: jaarlijkse evaluatie door CPB/AFM.
• Evaluatiemomenten: 2026 (pilots), 2027 (tussenrapport), 2028 (eindrapport).

21. Internationale positionering

• Vergelijking: Finland (1,85%), Portugal (1,98%), Italië (1,98%), Duitsland (2,7–3%), België (3%).
• EU-koppeling: Europese Hypotheekrichtlijn 2023, Capital Markets Union.
• SMART: aantoonbaar realistisch; werkt elders, dus ook uitvoerbaar in NL.

22. Slotbeeld / call to action

Infographic: vergelijking hypotheekrentes EU vs NL + tijdlijn afbouw renteaftrek & openstelling markt.
Quote/slogan: “Einde renteaftrek → begin van eerlijke keuze: lagere woonlasten door Europese hypotheken.”
Concrete oproep: Start in 2025 met wetsvoorstel, zodat in 2026 de eerste buitenlandse hypotheken beschikbaar zijn.

22b. Nationale website

• Informatief: uitleg regels, FAQ, fiscale kaders.
• Praktisch: rekentools, standaarddocumenten, stappenplan.
• Inspirerend: testimonials van burgers die besparen via EU-hypotheek.

22c. Nationale campagne (2026–2028):

• Slogan: “Waarom meer betalen? Finland doet het voor 1,85%.”
• Middelen: TV/radio, social media, podcasts, roadshows.
• Ambassadeurs: Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis, fintech-startups.

23. Conclusie en oproep

De afbouw van de hypotheekrenteaftrek mag niet leiden tot hogere woonlasten en grotere ongelijkheid. Nederland moet de hypotheekmarkt openen voor Europese banken, zodat ook burgers kunnen profiteren van rentes vanaf 1,85%. Dit levert miljardenbesparingen, meer koopkracht en een eerlijker woningmarkt op.

Tijdslijn: 2025 wetsvoorstel – 2026 start pilots – 2027 opschaling – 2028 volledige invoering.
Call to act: Kamer, pak dit momentum en zorg dat vrije handel óók voor burgers geldt!